| DEPREM ONARIMI |
|
Meydana gelebilecek depremlerde büyük hasarları önlemek
adına önceden yapılması gerekenler ise aşağıda sıralanmıştır. Şöyle ki;
Genellikle hasar öncesi dayanım düzeyine
getirmek ONARIM, hasar öncesine göre daha yüksek bir dayanım düzeyine getirmek GÜÇLENDİRME
olarak nitelenmektedir.
1) Yapının ağırlığı
azaltılmalıdır.
Depremde yapıya gelen kuvvet yapının ağırlığı
ile orantılı olduğu için yapının ağırlığında yapılacak bir azaltma aynı oranda yapıya
gelebilecek deprem kuvvetinin de azalmasını sağlayacaktır. Yapıyı hafifletmek için
tuğla bölme duvarların yerine daha hafif alçı, gazbeton ya da ahşap panolu bölme
duvarları yapılabilir. Yapının üst katlarından bir ya da bir kaçı yıkılabilir. Yapıda çatıyı
yalıtım için konulmuş ağır malzemeler daha hafifleri ile değiştirilebilir. Yapı içindeki
kalın sıvalar ya da dış yüzündeki taş kaplamalar kaldırılabilir. Yapıyı hafifletme olanağı
her zaman olmayabilir. Ancak bu olanaktan yararlanma yolları aranmalıdır. Merdivenlerden
taşıyıcı sisteme gelen yükleri azaltmak için merdivenlerin yüklerini doğrudan zemine
aktaran düzenlemeler yapılabilir.
2) Yapının sünekliğinin
artması.
Süneklik yapının enerji tüketme gücüdür.
Betonarme yapılar rijit kolon kiriş birleşimlerinin çatlayıp hasar görerek mafsallı
birleşim yerine dönüşmesi ile depremin enerjisini tüketirler. Mafsallaşan ek yerinin
yük taşıma gücünde önemli bir kayıp olmamalıdır.
3) Yapının taşıma
gücü arttırılmalıdır.
Yapıda oluşan hasar gelen kuvvetlere karşı
dayanımın az olmasının sonucudur. Gelen kuvvetlere karşı yeterli dayanımın sağlanması
ile hasar durdurulacak ya da bir daha olmayacaktır. Bunun gerçekleşmesi için yapının
gelen ya da gelebilecek yüklere karşı dayanımının, eğer yetersizse arttırılması
gerekir.
4) Yapının dinamik
özelliklerinin iyileştirilmesi.
Yapıdaki hasar, asal titreşim periyodu
ile zemin hakim periyodunun birbirine çok yakın olmasından dolayı oluşan rezonans
ile ilgili ise, yapının dinamik özellikleri değiştirilip yapı periyodu ile zemin
hakim periyodunun birbirinden uzaklaştırılması sağlanabilir.
5) Burulma etkisi
azaltılmalıdır.
Bir çok yapıda hasar yapının katlarındaki
ağırlık ve rijitlik merkezlerinin birbirinden uzak olmasının ortaya çıkardığı burulma
etkisi ile oluşmaktadır. Örneğin perde duvarların yapının bir yanında toplanmış
olması burulma oluşturacağı gibi, taşıyıcı olmayan bölme duvarlarının katlarda dengeli
bir biçimde yerleştirilmemiş olması da yapının ağırlık ve rijitlik merkezleri arasında
fark oluşturarak, yapıda burulma etkisi ortaya çıkarabilmektedir.
Onarım sırasında eklenen perde duvarların da bir burulma etkisi yaratabilecekleri göz önünde tutulmalı ve yerleştirilmeleri sırasında rijitlik merkezi ile ağırlık merkezi arasındaki mesafe olabildiğince az tutulmalıdır.
6) Yükleri taşıyacak
yeni elemanlar yerleştirilmelidir.
Yapıda depremde gelen yatay yükleri taşıyacak
elemanlar yetersiz ise ya bu elemanların yatay yük taşıma güçleri arttırılır ya
da yeni yatay yük taşıyacak elemanlar yerleştirilir.
Kaynak:Nejat Bayülke'nin 'Depremlerde Hasar Gören Yapıların Onarım ve Güçlendirilmesi adlı' kitabından alınmıştır |